Published: October 23, 2025 • Language: English

આસિયાન સમિટમાં મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત નહીં થાય. PM મોદીની મલેશિયા મુલાકાત ટાળવામાં આવી છે. મલેશિયાના વડાપ્રધાન અનવર ઇબ્રાહિમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક પોસ્ટમાં આ જાહેરાત કરી છે. પીએમ ઇબ્રાહિમે લખ્યું, “મને આજે પીએમ મોદીનો ફોન આવ્યો. અમે ભારત-મલેશિયા સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા અંગે ચર્ચા કરી. અમે આસિયાન સમિટ પર પણ ચર્ચા કરી. મોદીએ મને જાણ કરી કે તેઓ સમિટમાં ઓનલાઈન ભાગ લેશે. આ વખતે, PM મોદીને બદલે, વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકર આ સમિટમાં ભાગ લેશે.
કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ગુરુવારે દાવો કર્યો હતો કે વડાપ્રધાન મોદીના મલેશિયાની મુલાકાત ન લેવાના નિર્ણય પાછળનું કારણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છે. કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે મોદી ટ્રમ્પની સામે ઘેરાવા માંગતા નથી. રમેશે કહ્યું – સોશિયલ મીડિયા પર પ્રશંસા કરવી અને મળવું એમાં ફરક કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે લખ્યું, “છેલ્લા ઘણા દિવસોથી એવી અટકળો ચાલી રહી હતી કે વડાપ્રધાન મોદી કુઆલાલંપુર સમિટમાં હાજરી આપશે કે નહીં. હવે, એ લગભગ નિશ્ચિત છે કે વડાપ્રધાન હાજરી નહીં આપે. આનો અર્થ એ થયો કે વિશ્વ નેતાઓને ગળે લગાવવાની, ફોટોગ્રાફ માટે પોઝ આપવાની અને પોતાને વિશ્વ નેતા તરીકે રજૂ કરવાની ઘણી તકો ચૂકાઈ ગઈ છે.” પીએમ મોદીના હાજરી ન આપવાના નિર્ણયનું કારણ સ્પષ્ટ છે: તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની સામે આવવા માંગતા નથી, જેઓ ત્યાં હાજર હશે. તેમણે થોડા અઠવાડિયા પહેલા ઇજિપ્તમાં ગાઝા શાંતિ સમિટમાં હાજરી આપવાનું આમંત્રણ પણ આ જ કારણોસર નકારી કાઢ્યું હતું. રમેશે વધુમાં લખ્યું, “સોશિયલ મીડિયા પર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની પ્રશંસા કરવી એ એક વાત છે, પરંતુ જે માણસે 53 વખત ઓપરેશન સિંદૂર બંધ કરવાનો દાવો કર્યો છે અને પાંચ વખત કહ્યું છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવાનું વચન આપ્યું છે એ બીજી વાત છે. આ તેમના માટે ખૂબ જ જોખમભર્યુ છે. વડાપ્રધાન કદાચ તે જૂનું હિટ બોલિવૂડ ગીત યાદ કરી રહ્યા હશે: બચ કે રહેના રે બાબા, બચ કે રહેના.” પહેલી વાર, મોદી આસિયાન સમિટમાં હાજરી આપશે નહીં વડાપ્રધાન બન્યા પછી, મોદી 12 વખત આસિયાન સમિટમાં હાજરી આપી ચૂક્યા છે. બે વર્ષ સુધી, 2020 અને 2021માં, આસિયાન સમિટ વર્ચ્યુઅલી યોજાઈ હતી. ત્યારે મોદીએ ઓનલાઈન ભાગ લીધો હતો. આ પહેલી વાર હશે જ્યારે મોદી આસિયાન સમિટમાં હાજરી આપશે નહીં. આસિયાન સમિટ 26 થી 28 ઓક્ટોબર દરમિયાન કુઆલાલંપુરમાં યોજાશે. સમિટ સંબંધિત ચર્ચાઓમાં ભારતની ભાગીદારીના સ્તર અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું નથી. મલેશિયાએ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સાથે સાથે ASEANના અનેક ભાગીદાર દેશોના નેતાઓને આમંત્રણ આપ્યું છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ 26 ઓક્ટોબરના રોજ બે દિવસની મુલાકાત માટે કુઆલાલંપુર જશે. આસિયાન એ 10 દેશોનો સમૂહ છે ASEANની સ્થાપના 1967માં બેંગકોકમાં થઈ હતી. તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ રાષ્ટ્રોનું પ્રાદેશિક સંગઠન છે. તેનું પૂરું નામ એસોસિએશન ઓફ સાઉથઈસ્ટ એશિયન નેશન્સ (ASEAN) છે. તેના 10 સભ્ય દેશો છે: ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ, સિંગાપોર, ફિલિપાઇન્સ, વિયેતનામ, મલેશિયા, મ્યાનમાર, કંબોડિયા, બ્રુનેઈ અને લાઓસ. ભારતે 2022માં ASEAN દેશો સાથે વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી (CSP) પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર સંરક્ષણ, આર્થિક અને તકનીકી હિતોમાં સહયોગને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ક્ષેત્રમાં ચીનના પ્રભાવનો સામનો કરવા માટે ભારત ASEAN દેશો સાથે પણ તેના સંબંધોને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. અમેરિકા-રશિયાની દુશ્મની વચ્ચે ASEAN બનાવાયું 1945માં બીજા વિશ્વયુદ્ધના અંત પછી, દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશોએ જાપાની અને પશ્ચિમી કબજામાંથી સ્વતંત્રતા મેળવી. જાપાન સાથેનું તેમનું યુદ્ધ પૂરું થયું ત્યારે, તેઓ વૈચારિક અને સરહદી વિવાદો પર એકબીજા સામે લડતા રહ્યા. આ સમયગાળો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને સોવિયેત યુનિયન વચ્ચેના શીત યુદ્ધનો પણ હતો. મનોહર પર્રિકર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ડિફેન્સ સ્ટડીઝમાં આસિયાન બાબતોના નિષ્ણાત નિરંજન ઓક સમજાવે છે: 1965માં, ઇન્ડોનેશિયામાં થયેલા બળવાથી ચીન સમર્થિત સુકર્ણો સરકાર ઉથલાવી દેવામાં આવી. ત્યારબાદ, 1966માં મલેશિયા અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેનું યુદ્ધ સમાપ્ત થયું. જોકે, અમેરિકાએ વિયેતનામમાં સામ્યવાદીઓ સામે પોતાનું યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું હતું. પછી, 1967માં, મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા, ફિલિપાઇન્સ, સિંગાપોર અને થાઇલેન્ડ સહિત પાંચ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશોએ તેમના પરસ્પર દુશ્મનાવટને બાજુ પર રાખીને બેંગકોકમાં મુલાકાત કરી. તેમણે સામ્યવાદના ફેલાવાને રોકવા અને પ્રદેશમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે કામ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. આનાથી દક્ષિણ પૂર્વ એશિયન રાષ્ટ્રોના સંગઠન, ASEANનો પાયો નાંખવાની શરૂઆત થઈ. 1990ના દાયકામાં શીત યુદ્ધના અંત પછી, પાંચ નવા દેશો – કંબોડિયા, વિયેતનામ, બ્રુનેઈ, લાઓસ અને મ્યાનમાર – આ સંગઠનમાં જોડાયા. આ દેશોએ એકબીજા સાથે તેમની આર્થિક ભાગીદારી વધારવાનો નિર્ણય કર્યો, જેથી કોઈપણ વિવાદ યુદ્ધ તરફ દોરી ન જાય. ASEAN માં હવે 10 દેશોનો સમાવેશ થાય છે. 15 વર્ષ પહેલાં ભારત અને આસિયાન દેશો વચ્ચે FTA ભારત અને આસિયાન દેશો વચ્ચેના સંબંધો 1990ના દાયકાથી શરૂ થાય છે, જ્યારે નરસિંહ રાવની સરકારે 1992માં એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી શરૂ કરી હતી. બ્રિટિશ મેગેઝિન ધ ઇકોનોમિસ્ટે 6 માર્ચ, 1997ના રોજ આ અંગે એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો હતો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે નેહરુ હંમેશા દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશોને પશ્ચિમી દેશોના પાછળના ભાગ માનતા હતા, પરંતુ હવે તેઓ ભારત માટે આર્થિક મોડેલ તરીકે ઉભરી રહ્યા છે. ધ ઇકોનોમિસ્ટે લખ્યું છે કે ભારત આસિયાન દેશોના ઉદાહરણને અનુસરીને તેની અર્થવ્યવસ્થામાં સુધારો કરી રહ્યું છે. ખરેખર, તેમના મતભેદો ઉકેલાયા પછી, આસિયાન દેશોએ ઝડપી આર્થિક વિકાસ કરવાનું શરૂ કર્યું. આસિયાન ઝડપથી ઉભરતી વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાઓનો એક ગ્રુપ બન્યું, જેમાં બધા દેશો જોડાવા માંગતા હતા. સિંગાપોરની માથાદીઠ આવક ઘણા વિકસિત દેશો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે સારી છે. લગભગ 6 વર્ષ સુધી મળેલી બેઠકો પછી, 2010માં, ભારતે ASEAN દેશો સાથે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. 2014માં જ્યારે ભાજપ સત્તામાં આવ્યું, ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતની લુક ઇસ્ટ પોલિસીને એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસીમાં અપગ્રેડ કરી.
Read more

← Back to Home